W diecezji kaliskiej w 2023 roku było o 2,5 tys. mniej bierzmowanych, a w archidiecezji poznańskiej o tysiąc

Badania wskaźników religijności przeprowadza się raz w roku w wybraną niedzielę października lub listopada w każdej z 10,5 tys. parafii w Polsce. Prowadzi je już od wielu lat Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC, który zbiera i analizuje dane przekazywane przez parafie.  Zgodnie z wytycznymi termin realizacji badania nie powinien wypadać w okresie wakacyjnym, świąteczny, mrozów lub innych czynników zaburzających pomiar tj. zwiększających lub zmniejszających frekwencje osób w kościołach. W 2023 roku liczenie wiernych odbyło się 22 października. 

 

Dla określenia wiarygodności uzyskiwanych w ten sposób danych, przeprowadza się jeszcze badania kontrolne w wybranych parafiach, niezależnie od tych, które organizuje proboszcz. Długi czas oddzielający moment zbierania danych od ich publikacji wynika przede wszystkim z tego, że dane zbierane są z użyciem papierowych formularzy. Aby przyśpieszyć ten proces, od 2023 roku uruchomiono system „e-dominicantes”, który umożliwia przekazywanie danych elektronicznie. Dwa lata temu skorzystały z niego jednak tylko cztery diecezje. 

W statystykach za 2023 rok widoczna jest utrzymująca się tendencja spadkowa dotycząca liczby chrztów, co jest powiązane ze zmniejszającą się statystyką dotyczącą urodzeń, bierzmowań oraz zawieranych ślubów. W przypadku pierwszego z sakramentów, włączającego do wspólnoty Kościoła katolickiego, to w archidiecezji poznańskiej różnica wynosi tysiąc, a w przypadku diecezji kaliskiej - 800 ochrzczonych. Jeszcze bardziej drastyczny spadek nastąpił wśród bierzmowanych. Różnica pomiędzy 2022 a 2023 rokiem w diecezji kaliskiej wyniosła 2,5 tysiąca.

145.898 małżeństw zostało zawartych w całej Polsce w 2023, w tym 77.244 w Kościele katolickim (52,9%).

Statystyka wskazuje również na to, że mniej uczniów uczęszcza na lekcje religii. Dotyczy to zwłaszcza szkół ponadpodstawowych. Badania ponownie potwierdziły to, co można zauważyć na co dzień w kościołach, czyli że wśród osób praktykujących przeważają kobiety. W diecezji kaliskiej panie stanowiły 59,71% osób obecnych na mszach św., a w archidiecezji poznańskiej - 60,14%.

Opublikowane w roczniku ISKK dane dotyczą tzw. „dominicantes”, czyli osób uczestniczących w niedzielnych mszach św. w odniesieniu do ogólnej liczby wszystkich zobowiązanych oraz „communicantes”, którym określa się przystępujących do Komunii św. w takim samym kontekście. Liczbę zobowiązanych do uczestnictwa w niedzielnej mszy św. określono w 1980 roku, gdy przeprowadzano pierwsze badania statystyczne, na 82 % populacji katolików (osób ochrzczonych z wyłączeniem tych, które dokonały apostazji, czyli formalnego aktu wystąpienia z KK) zamieszkujących dany obszar, np. parafię czy diecezję. Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego z obowiązku uczestnictwa w niedzielnej  Eucharystii zwolnione są m.in. osoby starsze, chore, rodzice opiekujący się małymi dziećmi i najmłodsi do lat 7. Według obliczeń stanowi to 18 %.  

Aby precyzyjniej przedstawić przemiany polskiej religijności, w najnowszym roczniku ISKK wprowadzono jeszcze dodatkowy wskaźnik - „communicantes względny”, który informuje o procencie osób przyjmujących Komunię św. w trakcie niedzielnych mszy św. względem liczby osób obecnych na mszy św. Jak podkreślają autorzy raportu, w perspektywie ostatnich lat widać, że rośnie w Polsce liczba katolików, którzy w pełni uczestniczą w Eucharystii, ponieważ czynnik ten w 2015 roku wynosił 42,8, a w 2023 roku - 48,3. 

 

Z danych zebranych na przestrzeni ponad 40 lat widać, że w tym czasie zmniejszyła się o blisko połowę liczba osób uczestniczących we mszach św., ale wzrosła i to znacznie właśnie liczba osób przyjmujących w trakcie niej Komunię św.  

 

diecezja kaliska                  31,99 (2022 - 32,6)          15,57 (2022 - 15,6) 

archidiecezja poznańska     27,34  (2022 - 27,2)        13,95 (2022 - 13,5)

 

2022     29,5          13,9 

2021     28,31        12,9

2020 BRAK DANYCH (okres pandemii)

2019     36,9          16,7

2018     38,2          17,3

2017     38,3          17,0

2008     40,4          15,3

2000     47,5          19,4

1990     50,3          10,7

 

diecezja kaliska              87,8          (2022/2023 - 91,5%)

archidiecezja poznańska 73,6          (2022/2023 - 78,2%)

 

kaliska         283  (268 i 15) 

poznańska   416   (392 i 24) 

 

kaliska 476  (2022 - 483)

poznańska 706 (2022 - 711) 

 

kaliska         416 (2022 - 422) 

poznańska    597 (2022 - 571)

 

kaliska          20 (2022 - 23) 

poznańska    30 (2022 - 37)

 

kaliska                   7.607     6.935       6.127

poznańska           17.240    16.205     15.204

 

kaliska                7.933       7.989      7.846

poznańska          15.000    14.000    14.000

 

kaliska                8.771        9.167      6.674

poznańska         12.000     11.000     10.000

 

kaliska                2.666      2.394       2.033

poznańska          1.905      1.712        1.411