Z tej okazji, w piątek 31 stycznia o godzinie 18.00 w Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Golinie zostanie odprawiona Msza św. w intencji Heleny Moszczeńskiej. W ten sposób rozpocznie się Rok Heleny Moszczeńskiej, w którym ma się odbyć wiele imprez, które będą okazją do przypomnienia o tej bardzo zasłużonej dla Ziemi Jarocińskiej postaci. O szczegółach będziemy informować na bieżąco.

Józef i Helena Moszczeńscy h. Nałęcz kupili Golinę w 1897 r. To dzięki dziedziczce we wsi przetrwały tradycje tzw. „snutek golińskich”. Po śmierci męża w 1922 r. poświęciła się temu zajęciu, jednocześnie nauczając haftu okoliczne dziewczęta w wieku 13-15 lat. Po II wojnie światowej dobra zostały rozparcelowane przez Skarb Państwa Polskiego. W dworku urządzono przedszkole, więc gdy Helena Moszczeńska wróciła do domu, zamieszkała w niewielkiej izbie wraz z dawną służącą Heleną Bernasowską. Dwór spłonął z niewiadomych przyczyn w 1948 r., zaś dziedziczka zmarła dwa lata później, dnia 31 stycznia 1950 r. Na terenie dawnego folwarku po wojnie utworzono spółdzielnię produkcyjną. Po śmierci Moszczeńskiej inicjatywę haftu przejęła dawna służąca.

[ZOBACZ TEŻ] WYSTAWA SNUTKI GOLIŃSKIEJ W KAMIENICY KULTURY

Ze wspomnień Heleny Bernasowskiej, która po ukończeniu szkoły podstawowej w 1925 r. otrzymała pracę we dworze u właścicielki Heleny Moszczeńskiej w charakterze gospodyni:

W tym czasie p. Moszczeńska, obecnie nieżyjąca, uczyła we dworze dzieci i dziewczęta w godzinach pozaszkolnych różnych prac domowych, jak i różnych robótek na płótnie i tiulu – przeważnie haft biały; z powodu, że na wsi ten haft pomału zaczął zanikać , a poprzednio Golina k/Jarocina słynęła z haftów, które wykonywały same dla siebie jako strój ludowy jak czepki, kryzy, koszulki, fartuchy, w które w czasie różnych uroczystości ubierały się, a każda starała się wyhaftować zawsze coś innego, i tak się tworzy haft ludowy. W tym czasie p. Moszczeńskiej przyszedł pomysł o stworzeniu czegoś oryginalszego, a więc zachęciła dziewczęta i pokierowała pracą do haftowania kwadratów, kółek, serc i innych wzorów, a później te rzeczy scalały razem i w ten sposób powstawały koronki do obrusów do kościoła na ołtarz, jak również komże. W tym czasie przyglądając się tej pracy nabrałam zainteresowania i również przystąpiłam w wolnych chwilach do haftowania, co z początku było trudno, ale później nabrałam wprawy i polubiłam tą pracę, haftując również w zespole, jak i dla siebie różne serwetki. W 1931 r. organizowana była wystawa przez Wydział Kultury w Poznaniu różnych prac ludowych, organizowała ją p. prof. Gąsieniecka. Dowiedziawszy się, że we dworze w Golinie k/Jarocina u p. Moszczeńskiej oraz w kościele jest dużo haftów robionych przez dziewczęta pod kierownictwem p. Moszczeńskiej, przyjechała z propozycją o wystawieniu ich na wystawie w Poznaniu, co też się stało. Na wystawie haftom przyznano dyplom uznania dla p. Moszczeńskiej oraz złoty medal. Po wystawie p. prof. Gąsieniecka zorganizowała w Golinie zebranie, na którym zostało założone Koło Gospodyń Wiejskich – prezeską koła wybrano mnie, Bernasowską Helenę. Zadaniem koła było przeprowadzenie kursów gotowania, pieczenia, a przede wszystkim haftowania. Po kursach przychodziły zamówienia na hafty. Hafciarki pod moim nadzorem wykonywały prace, ja odbierałam i doręczałam do Poznania p. prof. Gąsienieckiej do dalszej sprzedaży i tak trwało do września 1939 r. W czasie okupacji p. Moszczeńska została wywieziona do Opoczna, a ja z innymi hafciarkami w tym czasie z pozostałego materiału wyhaftowałyśmy obrus składkowy do kościoła w Opocznie. Po wyzwoleniu p. Moszczeńska wróciła do Goliny k/Jarocina i zamieszkała u mnie. Po powrocie prace hafciarskie również odżyły. W 1946 r. zorganizowałam zebranie, na którym uchwalono przeprowadzenie kursu haftów dla nowych, młodych dziewcząt celem podtrzymania haftu golińskiego – snutki wielkopolskiej, co też zostało przeze mnie zrealizowane. Prasa Poznańska w tym czasie tak pisała: "Odżyły „snutki golińskie”, najstarsze hafty wielkopolskie. Koronkowe robótki, tak zwane snutki, należą do jednej z najstarszej sztuki ludowej. Wiejskie kobiety stroiły się chętnie w misterne wyszywane koronkowe czepce, także ołtarze kościelne ubierano w obrusy obszyte snutkami. Jedynie w małej wiosce Golina k/Jarocina snutki ocalały. Przyczyniła się ku temu niemało p. Helena Moszczeńska. Dużo włożyła sił i wiedzy w prace nad zachowaniem tego ludowego hafciarstwa. Urządzała kursy, na których pod jej kierownictwem dziewczęta wiejskie mogły zaznajomić się z tą sztuką i dalej ją uprawiać. Po ostatniej wojnie prace p. Moszczeńskiej podjęła p. Bernasowska Helena przy pomocy finansowej Wielkopolskiej Spółdzielni Przemysłu Ludowego i miłośników sztuki ludowej. (...) Po zakończeniu kursów w 1949 r. snutkami zainteresowała się Cepelia Poznańska, a później Łódzka, której regionalne biuro sprzedaży było pośrednikiem w rozprowadzaniu artystycznych wyrobów. Niejeden raz przedstawiciele Polonii zagranicznej w czasie odwiedzin w ojczyźnie nabyli i powieźli do Francji i za ocean egzemplarze tych prac, które urzekły obcokrajowców swoim pięknem i oryginalnością wzorów.

[najnowsze wydanie "Gazety Jarocińskiej" - a w nim - zobacz TUTAJ]

Szanowni Internauci. Komentujcie, dyskutujcie, przedstawiajcie swoje argumenty, wymieniajcie poglądy - po to jest nasze forum i możliwość dodawania komentarzy. Prosimy jednak o merytoryczną dyskusję, o rezygnację z wzajemnego obrażania, pomawiania itp. Szanujmy się. Również w sieci. Redakcja

Snutka Golińska (22)

Zobacz hafty. Poznaj ich autorki

Znacie tę starszą panią? Miała ogromne znaczenie dla Ziemi Jarocińskiej