Mateusz Ziąbka, wokalista zespołu kast.: „Nie ma dróg na skróty” [WYWIAD]

Zespół kast. jako jedna z pięciu grup wystąpiła w ramach wielkiego finału Wielkopolskich Rytmów Młodych w jarocińskim amfiteatrze. To oni najbardziej spodobali się jury, zgarniając nagrodę główną - 15 tys. zł - oraz możliwość nagrania singla w Radiu Poznań. Formacja zagrała również w sobotę, 18 lipca, na dużej scenie Jarocin Festiwal. 

Kast. to pochodzący z Aleksandrowa Łódzkiego: Matesz Ziąbka, Dominik Kalisz, Mateusz Stołowski, Michał Górny i Michał Mikołajczyk. Ich twórczość charakteryzuje mieszkanka gitar z syntezatorami oraz teksty opowiadające o m.in. lękach młodych ludzi, izolacji społecznej i przebodźcowaniu. Na koncie mają już dwie płyty - „Milion pomysłów na siebie” (2019) i „Daj Spać” (2024) - w drodze jest trzecia. 

Porozmawialiśmy z liderem grupy tuż po zakończeniu finałowego występu w Jarocinie. Zapraszamy do lektury.

Wywiad z Michałem Ziąbką z zespołu kast. - laureatem Wielkopolskich Rytmów Młodych

Jak czuliście się na jarocińskiej scenie?

Mateusz Ziąbka: Czuliśmy się bardzo dobrze, chociaż wiemy, że to nie był najprostszy koncert. Jesteśmy zespołem trudno dostępnym. Nie dajemy ludziom takiej rozrywki, jakiej pewnie niektórzy by oczekiwali - żeby wszystko było wesołe, do poskakania i poklaskania. Staramy się robić muzykę, na której trzeba się skupić, trzeba ją przetrawić, niekiedy nawet przespać się z nią i dopiero potem docenić. Jesteśmy dosyć eklektyczni, czasem mówimy o rzeczach trudnych. 

„Nie jestem idolem, nie wskazuje dróg, nie mam zasięgów, nie klikam się” - zaśpiewałeś na samym początku.

Tak się czujemy, ponieważ zasięgowo na social mediach nie jesteśmy wyjadaczami, nigdy nie mieliśmy też ambicji, żeby się nimi stać. Mamy ten bunt, który w Jarocinie jest chyba bardzo istotny, wobec tego, że wszystko musi się klikać. My robimy coś na przekór. 

Kto cię inspiruje, jeśli chodzi o teksty?

Gdy zaczynałem pisać, byli to: Kasia Nosowska, Budyń z Pogodno, Michał Wiraszko. Ważna jest dla mnie również literatura. Szczepan Twardoch czy Wiesław Myśliwski - to są ważni dla mnie autorzy. 

Pracujecie nad trzecią płytą. Kiedy jej premiera?

Płyta jest już zrealizowana w całości, a od końca września będziemy publikować single. Album powinien ukazać się wiosną 2027 roku. Większość materiału, który dzisiaj wykonaliśmy, pochodzi właśnie z tego krążka. 

Jaka będzie to płyta?

Osobista, nagrana z trzewi, mocna, dosadna tekstowo, bardziej bezpośrednia niż poprzednie. Natomiast my też staramy się w tekstach - co zauważył kiedyś Artur Rawicz - nie moralizować. Opisujemy to, co jest wokół nas, ale nie chcemy nakazywać ludziom, co mają robić i oceniać tego, co robią. Po prostu opowiadamy o rzeczywistości, dając ludziom możliwość przejrzenia się w niej poprzez nasze piosenki.

Zaczynaliście w 2016 roku. Jakie to było 10 lat dla was?

To 10 lat było jak wchodzenie po schodach na wieżowcu. Zaczynaliśmy od garażu, jak każdy, przewinęliśmy się przez dziesiątki malutkich klubów, czasami grając dla pięciu osób, ale generalnie cel był jasny - żeby nigdy nie przestawać tego robić. Zawsze bardziej niż chwilowe wystrzały z TikToka inspirowały nas takie kariery, które się stopniowo rozwijały - chociażby postać Błażeja Króla, który nagrał wiele rzeczy, zanim zdobył większą publiczność. Wyznajemy zasadę, że nie ma dróg na skróty i że coś takiego jak sukces po prostu nie istnieje. Cała nasza droga i to, że tutaj jesteśmy - moglibyśmy nazwać właśnie sukcesem.

Przed wami wystąpiła Kyöku. Dwie osoby dosadnymi transparentami zamanifestowały swoje niezadowolenie z powodu tego, że teledysk Izy do utworu „Wrony” z 2013 roku został wygenerowany przez AI. Co myślisz o tworzeniu sztuki przy pomocy sztucznej inteligencji?

Nie popieram wykorzystywania sztucznej inteligencji w muzyce. O ile jestem w stanie wyobrazić sobie delikatne formy wspierające proces graficzny, o tyle w kwestii tworzenia zdecydowanie stawiam na ludzi - to oni powinni o wszystkim decydować. Prywatnie nie jestem fanem radykalizmów i od agresywnych starć zawsze wolę rozmowę. Rozumiem, że czasem trzeba wyrazić swoje zdanie mocno, ale sam szukam zazwyczaj złotego środka i staram się dostrzec racje obu stron. Jak śpiewamy w „Sloganie” - nie mamy potrzeby stać po żadnej ze stron, a szufladkowanie to kompletnie nie nasz styl. Co do Kyöku - to niezależna artystka i myślę, że nie miała nic złego na myśli. 

Zobacz, co członkowie kast. powiedzieli tuż po ogłoszeniu wyniku Wielkopolskich Rytmów Młodych: