Tło historyczne

Pierwotnie wybory miały odbywać się co cztery lata. Oznaczało to, że kadencja Sejmu kontraktowego powinna upłynąć w 1993 roku. Problemy jednak miały tworzone rządy. Najpierw upadł gabinet Tadeusza Mazowieckiego a kilka miesięcy później większości sejmowej nie udało się utrzymać Janowi Krzysztofowi Bieleckiemu. Oznaczało więc to przyspieszone wybory. Ich termin wyznaczono na 27 października 1991 roku. Jednocześnie z wszystkich państw postkomunistycznych w Polsce w pełni demokratyczne wybory zostały przeprowadzone najpóźniej.

Ordynacja i okręgi wyborcze

Łącznie powstało trzydzieści siedem okręgów wyborczych, z których wybierano 391 posłów. Uzupełnienie do 460 parlamentarzystów mniejszej izby uzupełniano dzięki liście ogólnopolskie. W jednym okręgu mandat otrzymywało od 7 do 17 osób. Co ciekawe w wyborach z 1991 roku w związku z czym wejście do parlamentu było zdecydowanie prostsze niż w późniejszych latach.

Gminy powiatu jarocińskiego znalazły się w okręgu nr 15 odpowiadającemu całemu województwo kaliskiemu. Z kolei gmina Nowe Miasto nad Wartą znalazła się w okręgu nr 18, który obejmował całe województwo poznańskie

Które partie wystawiły swoje komitety wyborcze w naszych okręgach wyborczych?

Łącznie swoje listy w okręgu nr 15 zarejestrowały aż dwadzieścia cztery komitety wyborcze. Z racji tak dużej ilości wymienimy tylko te, których politycy otrzymali mandaty, a były to:

Sojusz Lewicy Demokratycznej
Polskie Stronnictwo Ludowe Sojusz Programowy
Unia Demokratyczna
Porozumienie Ludowe
Wyborcza Akcja Katolicka
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy “Solidarność”
Konfederacja Polski Niepodległej

Z kolei w okręgu nr 18 swoje listy zarejestrowało dwadzieścia osiem komietów. Przedstawiciele dwunastu z nich otrzymali mandaty. W porównaniu z okręgiem nr 15 swoje mandaty otrzymali przedstawiciele Kongresu Liberalno-Demokratycznego, Wielkopolsce i Polsce, Porozumienia Obywatelskiego Centrum, Unii Polityki Realnej, Partii Chrześcijańskich Demokratów oraz Polskiej Partii Przyjaciół Piwa. Zabrakło z kolei przedstawiciela Porozumienia Ludowego.

Wyniki wyborów do Sejmu

Ostatecznie do Sejmu z okręgu nr 15 dostali się: Marek Siwiec (SLD), Tadeusz Sytek (PSL), Andrzej Pawłowski (UD), Andrzej Wojtyła (PL), Maciej Srebro (WAK), Antoni Tyrakowski (NSZZ) oraz Przemysław Sytek (KPN). Najwięcej głosów otrzymał Marek Siwiec, który uzyskał poparcie 11 338 osób.

Z okręgu nr 18 wybranych natomiast został aż czternastu posłów. Mandaty w nim uzyskali: Tadeusz Mazowiecki, Hanna Suchocka (oboje UD), Andrzej Baraniecki, Krystyna Łybacka (oboje SLD), Władysław Reichelt (KLD), Stanisław Kalemba (PSL), Piotr Walerych (WAK), Wiesława Ziółkowska (WiP), Roman Andrzejewski (POC), Janusz Korwin-Mikke (UPR), Marek Zieliński (NSZZ), Paweł Łączkowski (PChD), Cezary Urbaniak (PPPP) oraz Wojciech Pęgiel (KPN). Najwięcej głosów otrzymał Tadeusz Mazowiecki. Były premier zdeklasował kandydatów zdobywając poparcie 63 962 osób. Był to wynik lepszy od drugiego o ponad czterdzieści tysięcy głosów.

Wyniki wyborów do Senatu

Ordynacja wyborcza do Senatu została niezmieniona w stosunku do 1989 roku i zarówno z województwa kaliskiego, jak i poznańskiego mandaty uzyskało dwóch kandydatów.

W województwie kaliskim swoje kandydatury zarejestrowało siedemnaście osób z jedenastu komitetów wyborczych. Największe poparcie otrzymali kandydaci Unii Demokratycznej - Edward Wende, który uzyskał reelekcję oraz Marek Czemplik i to oni reprezentowali ziemię kaliską w wyższej izbie parlamentarnej
Z kolei w województwie poznańskim swoje kandydatury zarejestrowało szesnaście osób z trzynastu ugrupowań. W tym okręgu największe zaufanie społeczne, które przełożyło się na senatorskie mandaty otrzymali Wojciech Kruk (Kongres Liberalno-Demokratyczny) oraz Konstanty Tukałło (Unia Demokratyczna).

Jakie były dalsze losy tych parlamentarzystów?

Spośród dwudziestu pięciu parlamentarzystów, którzy jesienią 1991 roku dostali się do Sejmu wielu miał dalsze kariery polityczne a niektóre trwają do dziś. Jedna z osób wybrana do Sejmu I kadencji została jeszcze w tej samej kadencji premierem Rzeczypospolitej. Kto z nich uzyskał reelekcję w kolejnych wyborach? O tym dowiesz się w kolejnych tekstach dotyczących historii wyborów parlamentarnych na naszym terenie.

CZYTAJ TAKŻE:

Kto reprezentował Ziemię Jarocińską w Sejmie Kontraktowym i Senacie I kadencji?

Wybory 1991 (1)

Jak na przestrzeni lat zmieniała się nasza reprezentacja w Sejmie?