Fala upałów trwa. Nie każdy może sobie jednak pozwolić na to, by gorące dni spędzić na urlopie. Spora część osób - mimo wysokich temperatur - musi pracować. Nie oznacza to jednak, że musimy pocić się w biurze czy na otwartej przestrzeni. Pracodawca w czasie upałów ma wobec pracowników szczególne obowiązki.

Czytaj także: Dziecko zmarło w nagrzanym samochodzie

Wysokie temperatury w miejscu pracy

Przepisy BHP nie określają, jaka jest maksymalna temperatura, przy której można pracować. Są bowiem takie środowiska - jak huty szkła czy np. odlewnie - gdzie wysoka temperatura jest czymś, z czym pracownicy mają styczność cały czas. Nie oznacza to jednak, że pracodawca nie ma obowiązku zadbać o komfort termiczny swoich pracowników.

W każdym pomieszczeniu pracy (np. procesy gorące i zimne), w którym nie można utrzymać temperatury zgodnej z przepisami, należy zapewnić lokalne ogrzewanie lub chłodzenie (tj. optymalne wykorzystanie wentylatorów, otwieranie okien, stosowanie grzejników).
Okna i świetliki przeznaczone do wietrzenia pomieszczeń powinny być wyposażone w urządzenia pozwalające na otwieranie ich w sposób łatwy i bezpieczny z poziomu podłogi oraz na ustawianie części otwieranych w pożądanym położeniu.
Gdy praca wykonywana jest w pomieszczeniach, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi jest stale wyższa niż 30°C (303 K), należy zapewnić łatwo dostępne pomieszczenia przeznaczne do wypoczynku pracowników, wyposażone w stoły oraz krzesła z oparciami spełniającymi wymagania ergonomii.
Klimatyzacja nie może powodować przeciągów ani wyziębienia pomieszczeń pracy – strumień powietrza nie powinien być kierowany bezpośrednio na stanowisko pracy
Przy urządzeniach wentylacyjnych należy stosować środki zmniejszające natężenie i rozprzestrzenianie się hałasu oraz drgań, jakie one powodują.
W przypadku występowania mikroklimatu zimnego albo gorącego badania i pomiary wskaźników mikroklimatu wykonuje się raz w roku, chyba że podczas dwóch ostatnich badań wartości wskaźników mikroklimatu nie przekraczały wartości dopuszczalnych dla 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy, wówczas pracodawca może wykonywać je raz na dwa lata.

Praca na dworze w upale

Przy pracy na otwartej przestrzeni pracownicy powinni mieć możliwość odpoczynku przed upałem w miejscu zacienionym i zadaszonym. Warto także zadbać, aby nosili nakrycia głowy i przewiewne ubrania zapewniające ochronę przed promieniowaniem UV oraz – jeśli to możliwe – wykonywali swoje obowiązki w chłodniejszych porach dnia.

Lato w pracy - zimne napoje i woda

Gdy temperatury w pomieszczeniach, w których przebywają pracownicy przekraczają 28 stopni Celsjusza, lub - w przypadku osób pracujących na powietrzu - 25 stopni Celsjusza - pracodawca ma obowiązek zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmów pracowników.

Pracodawca powinien zapewnić pracownikom nieodpłatnie zimne napoje, gdy temperatura na stanowiskach pracy przekracza 28⁰ C, a na otwartej przestrzeni 25⁰ C. Napoje powinny być dostępne stale, w ilości zaspokajającej potrzeby zatrudnionych – podkreśla Katarzyna Łażewska-Hrycko, Główny Inspektor Pracy.

Jeżeli wykonujesz pracę brudzącą, pracujesz w wysokich temperaturach lub twoja praca wymaga zapewnienia należytej higieny procesów technologicznych - pracodawca musi zadbać także, żebyś miał odpowiednią ilość wody do mycia. Przepisy BHP określają to jako co najmniej 90 litrów wody dziennie na każdego pracownika.

Posiłki w pracy - kiedy pracodawca musi je zapewnić?

Pracodawca ma obowiązek zapewnić posiłki pracownikom, którzy wykonują pracę fizyczną, która w ciągu zmiany roboczej powoduje efektywny wydatek energetyczny organizmu wyżej 1.500 kcal (w przypadku mężczyzn) lub 1.000 kcal (w przypadku kobiet) i wykonywana jest w pomieszczeniach zamkniętych, w których - ze względów technologicznych - utrzymuje się stale temperatura poniżej 10 stopni Celsjusza lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25 stopni Celsjusza.

Co ważne, pracodawca nie ma obowiązku zapewnienia posiłków pracownikom wykonującym prace na dworze, chyba, że jest to w okres zimowy.

Wysokie temperatury a zatrudnianie młodocianych

Młodociany - czyli osoba, która ukończyła 15 lat, ale nie przekroczyła 18 lat - nie może pracować w pomieszczeniach, w których temperatura powietrza przekracza 30°C, a wilgotność względna powietrza przekracza 65%.

Nie może być także zatrudniony w warunkach bezpośredniego oddziaływania otwartego źródła promieniowania, np.: obsługa suszarni, wytapianie, rozlewanie i odlewanie metali lub ich stopów, obsługa pieców do termicznej obsługi cieplnej, bezpośrednia obsługa pieców piekarniczych.

Skrócenie czasu pracy podczas upałów

Czy ze względu na wysoką temperaturę pracownik może liczyć na wolne w pracy lub skrócenie czasu pracy? Niestety, ani Kodeks pracy ani też przepisy BHP nie regulują w żadnej sposób górnej granicy temperatury, po przekroczeniu której pracownikowi należy się całkowite zwolnienie bądź też skrócenie czasu pracy.

Nie oznacza to jednak, że jest to niemożliwe. W tej kwestii znaczenie ma jednak dobra wola pracodawcy. O co apeluje Główny Inspektor Pracy.

Apeluję do pracodawców o skracanie czasu pracy podczas trwających upałów, w szczególności tym pracownikom, których dzienny wymiar czasu pracy przekracza 8 godzin. Pracodawcy mogą też wprowadzać rotację na stanowiskach pracy i dodatkowe przerwy, aby umożliwić pracownikom ochłodzenie się i regenerację sił. Skrócenie czasu pracy i dodatkowe przerwy nie mogą jednak powodować obniżenia należnego pracownikom wynagrodzenia - apeluje Główny Inspektor Pracy.

Obowiązki Pracodawcy (3)

Upał w pracy

Gorące napoje, posiłki i odzież

Bezpieczeństwo pracy zimą