Trzeba pamiętać, że kleszcze są bardzo odporne – wytrzymują długie okresy suszy, a głodne dojrzałe osobniki są w stanie przetrwać w odrętwieniu nawet 800 dni. Aktywność kleszczy rozpoczyna się, gdy temperatura gleby osiągnie 5-7 C. Zazwyczaj aktywność tych pajęczaków rozpoczyna się na przełomie marca/kwietnia i trwa do października/listopada. Kleszcze nie są aktywne w czasie upałów, gdy temperatura przekroczy 25 C. Kleszcze poszukują żywicieli najintensywniej wiosną i jesienią, a ich aktywność jest najwyższa od godzin porannych do południa i od godziny 16 do zmroku.

Jak uchronić się przed kleszczami - gdzie można je spotkać?

Najczęściej występują w miejscach o dużej wilgotności, porośniętych krzewami, niskimi zaroślami, trawami, na łąkach, nad stawami, jeziorami i rzekami. Coraz częściej pojawiają się w miastach, na skwerach, w parkach, a także w przydomowych ogródkach i piwnicach. Kleszcze nie wspinają się powyżej 1-1,5m.

Jak atakuje kleszcz?

Kleszcze polują aktywnie (zwłaszcza larwy) lub czekają na liściu, źdźble trawy i zahaczają się, gdy obok przechodzi potencjalny żywiciel; w ułamku sekundy potrafią pazurkami odnóży zaczepić się o skórę, sierść, ubranie (dorosłe kleszcze nie skaczą, nie spadają z drzew). Gdy kleszcz znajdzie się na skórze, nie atakuje na oślep; może wędrować nawet przez godzinę w poszukiwaniu miejsca, gdzie naskórek jest cienki i lekko wilgotny. Kleszcz wkłuwając się w skórę, wprowadza wydzielinę, która zawiera substancje znieczulające, dlatego nie pojawia się ból czy zaczerwienienie, a jego ukąszenie jest niewyczuwalne. Kleszcz może spokojnie żerować nawet 6–7 dni; w tym czasie wypija ok. 2 ml krwi i znacznie powiększa swoje rozmiary.

Jak chronić się przed ukąszeniem?

Pamiętaj o odpowiednim okryciu ciała: długich spodniach, bluzce z długim rękawem, czapce czy kapeluszu na głowie!
Załóż jasne ubranie, na nim łatwiej zauważyć kleszcza!
Używaj preparatów odstraszających kleszcze!
Zawsze oglądaj swoje ciało po powrocie do domu!

Wiedząc, gdzie i kiedy kleszcze mogą na nas czyhać, należy ich unikać - skoro najbardziej aktywne są rano i późnym popołudniem, na spacer wybierajmy godziny okołopołudniowe.

CZYTAJ TAKŻE: Jak psychologia może pomóc znosić wspólną izolację? [KLIKNIJ]

Jak usunąć kleszcza?

Kleszcza należy usunąć pęsetą lub specjalnym urządzeniem, dostępnym w aptece. Należy go chwycić jak najbliżej skóry i wyciągnąć. Po usunięciu kleszcza miejsce ukłucia należy tylko zdezynfekować i sprawdzić, czy w skórze nie został fragment pasożyta.

W przypadku, gdy rana się nie goi lub pojawieni się rumień należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Uwaga!!!

Przed usunięciem nie wolno miejsca wokół kleszcza i samego kleszcza smarować tłuszczem, masłem, kremem, itp., zgniatać, przypalać czy polewać spirytusem, ponieważ wtedy pasożyt dusząc się, wymiotuje, co zwiększa ryzyko zakażenia.

Dlaczego kleszcze są groźne?

Kleszcze poprzez ukłucie mogą przenosić bardzo groźne choroby zakaźne. W naszym kraju do takich należą borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu.

Borelioza

Liczba zachorowań na boreliozę z roku na rok zdecydowanie rośnie. Pierwsze objawy chorobowe mogą pojawić się po 7-10 dniach od ukłucia przez kleszcza. Pojawia się w tym miejscu zmiana skórna, która następnie (w okresie nawet do kilku tygodni) powiększa się, tworząc czerwoną lub sinoczerwoną plamę tzw. rumień (o średnicy powyżej 5 cm); rumień jest niebolesny, nie swędzi. Miejscowej zmianie skórnej towarzyszą często objawy uogólnione, takie jak: zmęczenie, ból mięśni, gorączka, ból głowy, sztywność karku. Leczenie obejmuje podawanie antybiotyków doustnych przez min. 3-4 tygodnie.

Na boreliozę nie ma szczepionki.

Przebycie zakażenia nie daje trwałej odporności i nie chroni przed ponownym zakażeniem. Pamiętaj! Każde podejrzenie zakażenia należy skonsultować z lekarzem

Kleszczowe Zapalenie Mózgu (KZM)

Do zakażenia wirusem kleszczowego zapalenia mózgu dochodzi w ciągu kilku pierwszych minut wysysania krwi przez kleszcza. Choroba często

Pierwsza faza choroby – w okresie 4-28 dni po ukąszeniu przez kleszcza (najczęściej 7-14 dni) występują objawy grypopodobne: gorączka, zmęczenie, ból głowy, „ogólne rozbicie”. Objawy te utrzymują się zazwyczaj kilka dni.
Po okresie bezobjawowym (okresie utajenia) trwającym 1-7 dni u części chorych dochodzi do rozwinięcia drugiej fazy choroby, w której występują objawy neurologiczne związane z zapaleniem opon mózgowych i mózgu, takie jak: wysoka gorączka, nudności, narastające bóle głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości, porażenie nerwów czaszkowych, zaburzenia koordynacji, porażenie kończyn górnych i dolnych; może wystąpić porażenie mięśni oddechowych. Konieczna jest wtedy hospitalizacja.

Szczepienia ochronne

Jedynym skutecznym sposobem zapobiegania kleszczowemu zapaleniu mózgu i jego następstwom są szczepienia ochronne. Można je rozpocząć w dowolnej porze roku, jednak najlepiej zrobić to zimą lub wiosną, aby po przyjęciu dwóch dawek szczepionki uodpornić się jeszcze przed sezonem.

W Polsce szczepienie przeciw KZM jest zalecane w kalendarzu szczepień ochronnych:

dzieciom po ukończeniu pierwszego roku życia, młodzieży, dorosłym;
osobom przebywającym na terenach, na których występuje zagrożenie występowania kleszczy (w tym zatrudnionym przy eksploatacji lasu);
służbom mundurowym;
rolnikom;
młodzieży odbywającej praktyki na obszarach, gdzie mogą występować kleszcze;
turystom i uczestnikom obozów i kolonii.

Galeria (3)

Tabu i Big Up w Jarocinie

Jak uchronić się przed kleszczem?