Na początku miesiąca przez nas powiat przetoczyły się burze piaskowe. Na polach było bardzo sucho. Silny wiatr przenosił pył i piasek na drogi, co bardzo ograniczało widoczność. W takich warunkach nietrudno o utratę panowania nad pojazdem, a w konsekwencji wypadek.
Susza i silny wiatr sprzyjają powstawaniu zamieci i burz piaskowych lub pyłowych. Chociaż dotąd były one zjawiskiem rzadkim, to jednak występują w naszej okolicy. Najwięcej zdjęć i sygnałów dostaliśmy od mieszkańców Dobieszczyzny oraz Żółkowa. Były też zdjęcia z pól wzdłuż drogi Żerków - Komorze Przybysławskie czy Goliny. Zamiecie pyłowe bardzo zaniepokoiły rolników.

- Całe szczęście, że nie zdążyłem zasiać jeszcze buraków cukrowych. Podobna sytuacja była dwa lata temu, ale wtedy ta zamieć piaskowa była po połowie kwietnia, buraki były zasiane. Niestety niektóre ziarna zostały wywiane - mówi rolnik z gminy Żerków.

Burze piaskowe będą się nasilać i są szczególnie szkodliwe dla upraw

Obawy rolników podzielają eksperci, którzy wskazują, że burze piaskowe o tej porze roku są szczególnie szkodliwe dla upraw.

- Po pierwsze, to świadczy o tym, że w tej wierzchniej warstwie gleby nie ma wody, czyli ziemia jest bardzo mocno przesuszona, a siewy są dokonywane teraz. Po drugie te rośliny, które były posiane w ubiegłym roku, nie mają głębokiego systemu korzeniowego. Przesuwanie się tych warstw gleby też im szkodzi. Po trzecie dochodzi też do fizycznego zniszczenia wsiewek czyli roślin, które zaczynają swój wzrost. Piasek fizycznie je uszkadza - wylicza Andrzej Przepióra, starszy specjalista w Wielkopolskiej Izbie Rolniczej w Poznaniu.

- Na polach tworzą się wyspy, rośliny są zasypane przez piasek, a woda tam nie dochodzi, one nie mają dostępu do światła i giną - dodaje specjalista. Jednocześnie wskazuje, że zjawisko jest szczególnie zauważalne w rejonach, gdzie występuje lżejsza gleba.

W ocenie Andrzeja Przepióry przybiera ono na sile.

Bezśnieżne zimy i zmiany klimatyczne

Podobnego zdania są naukowcy. Problemem są bezśnieżne zimy, bezpośrednio powiązane się ze zmianami klimatycznymi i rosnącą średnią temperaturą. Dlaczego pokrywa śnieżna utrzymująca się do lutego czy marca ma tak wielkie znaczenie w dalszej części roku?

- Opady w postaci śniegu to woda, która przez miesiące leży na polach, powoli zasilając rośliny. Byłoby dużo lepiej, gdyby woda się zakumulowała i zostałaby oddana przyrodzie wtedy, kiedy ta naprawdę jej potrzebuje, czyli w okresie dynamicznego wzrostu - mówił w wywiadzie z NOIZZ dr Łukasz Kozub, botanik z Zakładu Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Warszawskiego.

W lutym 2020 roku Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie opublikowało raport, z którego wynika, że już zimą w sześciu regionach Polski występowała bardzo silna susza atmosferyczna.

Intensywne i nawalne opady deszczu, a woda ucieka

Przyczyną suszy jest nie tylko mniejsza ilość opadów, ale również ich zmieniający się charakter. Eksperci zwracają uwagę, że deszcze w ostatnich latach są nawalne i miejscowe, co sprawia, że wody nie wsiąkają w glebę w wystarczającym stopniu, przez co "uciekają" do rzek i potoków. Takie sytuacje miały też miejsce kilka razy w ubiegłym roku na terenie powiatu jarocińskiego. Ulewne opady przysparzają sporo pracy strażakom. Jarocińscy ratownicy do wypompowywania wody z zalanych piwnic podtopionych posesji wyjeżdżali po kilkadziesiąt razy. Z kolei sołtys Dobieszczyzny Michał Józwiak zauważa, ze zawieje piaskowe pozatykały rowy.

Eksperci wskazują, że poprawę sytuacji w tym zakresie mogą przynieść zadrzewienia śródpolne, które niosą za sobą szereg korzyści środowiskowych, w tym przede wszystkim związanych ze zwiększeniem retencji wodnej na obszarach wiejskich. Przyczyniają się do ograniczenia prędkości wiatru, zmniejszenia parowania wody z gleby, a w okresie zimowym umożliwiają korzystniejszy rozkład pokrywy śnieżnej na polach, w konsekwencji powodując lokalne łagodzenie warunków pogodowych. Odgrywają ważną rolę w ochronie jakości wód, zmniejszając ilość przedostających się zanieczyszczeń.

Miesiąc wcześniej zanim pojawiły się burze piaskowe Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogłosiła nabór wniosków o przyznanie dotacji na zadrzewienie. Nabór wniosków odbędzie się od 1 czerwca do 1 sierpnia 2022. Stawki na założenie zadrzewień śródpolnych zróżnicowane będą w zależności od ukształtowania terenu tj. powyżej 12 stopni i w warunkach korzystnych. Dodatkowo refundowane będą koszty zabezpieczenia sadzonek przed zwierzyną. Dotacja do zadrzewienia w warunkach korzystnych wyniesie - 10.892 zł/ha.

Szanowni Internauci. Komentujcie, dyskutujcie, przedstawiajcie swoje argumenty, wymieniajcie poglądy - po to jest nasze forum i możliwość dodawania komentarzy. Prosimy jednak o merytoryczną dyskusję, o rezygnację z wzajemnego obrażania, pomawiania itp. Szanujmy się.

Burza Piaskowa (2)