Czerwiec w OSN w Jarocinie upłynął pod znakiem ekologii i wspólnego działania na rzecz przyrody. Kolejna wizyta uczniów z jarocińskiej „Dwójki” pokazała, że troska o środowisko potrafi nie tylko zainteresować młodych ludzi, ale także połączyć ich wokół ważnego celu. Pod okiem leśnika dzieci poznawały fascynujący świat owadów, ze szczególnym uwzględnieniem zapylaczy. Dowiedziały się, jak ogromną rolę odgrywają one w funkcjonowaniu ekosystemów oraz dlaczego bez nich trudno byłoby wyobrazić sobie nasze codzienne życie i dietę.
Po części teoretycznej przyszedł czas na działanie. Uczniowie, podzieleni na zespoły, wzięli udział w praktycznej akcji pomocy owadom, samodzielnie budując dla nich mini-hotele. Drewniane konstrukcje, wypełnione rurkami z trzciny i nawierconymi pniakami, już wkrótce staną się bezpiecznym schronieniem dla dzikich lokatorów.
Edukacja przyrodnicza "w terenie" to znacznie więcej niż sucha wiedza z podręczników
Takie warsztaty pomagają:
- zrozumieć globalne zależności - młodzi ludzie zaczynają dostrzegać, że zniknięcie małego owada ma bezpośredni wpływ na to, czy w sklepach będą dostępne ich ulubione owoce i warzywa,
- rozwijać empatię i uczyć się odpowiedzialności - budowanie domków uczy, że człowiek może i powinien wspierać otaczającą go naturę,
- doskonalić umiejętność pracy zespołowej i zdolności manualne - praca w drużynach z naturalnymi materiałami doskonale integruje rówieśników i uczy majsterkowania.
Cisi bohaterowie: Poznajmy pszczoły samotnice
Choć większości z nas pszczoła kojarzy się z ulem, miodem i wielką królową, rzeczywistość polskich łąk i ogrodów jest zupełnie inna. Większość gatunków pszczół to tzw. pszczoły samotnice. W przeciwieństwie do pszczoły miodnej nie tworzą one rojów i nie produkują miodu, ale są genialnymi, niezwykle wydajnymi zapylaczami.
Jakie gatunki spotkamy w Polsce i gdzie mieszkają?
W naszym kraju żyje około 470 gatunków pszczołowatych, z czego większość to właśnie samotnice. Do najpopularniejszych należą:
- Murarka ogrodowa (Osmia bicornis) - to najpopularniejsza samotnica w Polsce. Chętnie zasiedla ogrody, sady oraz sztuczne hotele dla owadów. Gniazduje w otworach w drewnie i rurkach trzcinowych, które „zamurowuje” gliną (stąd jej nazwa).
- Miesiarka różówka (Megachile centuncularis) - niezwykle ciekawy gatunek, który wycina idealne krążki z liści (np. róż) i wyścieła nimi swoje norki. Spotkamy ją na skrajach lasów, w parkach i ogrodach.
- Pszczolinka rudonoga (Andrena flavipes) - kopie pionowe korytarze w ziemi, najczęściej na piaszczystych, dobrze nasłonecznionych stokach, miedzach i trawnikach.
Czy samotnice żądlą i gryzą?
To jedno z najczęstszych pytań, które pada podczas warsztatów. Odpowiedź brzmi: nie trzeba się ich bać! Pszczoły samotnice są niezwykle łagodne. Samce w ogóle nie posiadają żądła. Samice wprawdzie je mają, ale jest ono bardzo wiotkie i małe - służy im wyłącznie do obrony w sytuacji ostatecznej (np. gdybyśmy owada mocno przycisnęli do skóry). Samotnice nie mają gniazda z miodem, którego musiałyby agresywnie bronić, dlatego są całkowicie bezpieczne dla dzieci i alergików.
Ciekawostki ze świata zapylaczy
- Pracują za dziesięciu: Jedna murarka ogrodowa potrafi zapylić tyle samo kwiatów drzew owocowych, co około 100-150 pszczół miodnych. Wynika to z faktu, że murarki zbierają pyłek w sposób bardziej „niezdarny”, przez co osypuje się on na kolejne kwiaty.
- Pokoje dla dzieci: Samica samotnicy w jednej rurce buduje kilka komórek. W każdej składa jajo, zostawia zapas pyłku i nektaru dla larwy, a następnie oddziela ją ścianką od kolejnej.
- „Architektura wnętrz”: Miesiarki potrafią przetransportować zwinięty w rulon kawałek liścia o wadze równej masie ich własnego ciała.
