Do piątku - 2 października, potrwa tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej. To ważny czas na bardziej uważną obserwację naszych dzieci i na rozmowę z nimi.
Przemoc rówieśnicza - co powinno nas zaniepokoić i na co zwracać uwagę?
Przemoc rówieśnicza to bardzo niebezpieczne zjawisko. Szczególnie w dzisiejszych czasach, kiedy negatywne zachowania w stosunku do innych, są nagrywane i publikowane w internecie. Dla oprawcy to „zabawa”, ofiara doznaje jednak bólu fizycznego i psychicznego. Niestety, takie sytuacje mogą skończyć się tragicznie.
Długotrwałe doświadczenie przemocy głęboko odbija się bowiem na zdrowiu psychicznym, prowadzi do gwałtownego spadku samooceny, stanów lękowych, depresji, izolacji społecznej i spadków wyników w nauce. Dlatego warto wiedzieć, co robić zanim będzie za późno, bo kluczowe znaczenie ma szybka interwencja w sytuacjach zagrożenia.
Dzieci będące ofiarami zwykle:
- mają sińce, zniszczone lub brudne ubranie, zniszczone przybory szkolne,
- zapytane nie potrafią wyjaśnić, co się stało, same wyglądają na nieszczęśliwe,
- myślą o sobie, że są „gorsze”, wycofują się z kontaktów z innymi, są zamknięte w sobie,
- stają się apatyczne lub agresywne, zmieniają im się nastroje,
- pogarszają się wyniki w nauce oraz unikają szkoły - na przykład rano skarżą się na bóle głowy, brzucha, tracą apetyt, często powtarzają, że „nie lubią tej szkoły”, „nienawidzą swojej klasy”,
- spóźniają się do szkoły, trzymają się blisko nauczyciela,
- kradną z domu pieniądze lub cenne przedmioty.
Jakie są rodzaje przemocy rówieśniczej i czym się objawiają?
Najczęściej do przemocy rówieśniczej dochodzi w szkołach, kiedy dzieci lub młodzież mają ze sobą największy kontakt. Do negatywnych zachowań względem siebie może dojść także w czasie wolnym, czy w internecie, gdzie młodzi ludzie spędzają ogrom swojego czasu.
Przemoc nie jest jednorazowym aktem, zawsze się powtarza, zwykle sprawca dokonuje przemocy publicznie. Potrzebuje nie tylko przekonać się, że ktoś mu ulegnie, ale chce, żeby inni to widzieli. Przemoc dotyka zwykle tych, którzy postrzegani są jako słabsi lub inni.
WAŻNE. Jeśli w trakcie zabawy wydarzy się coś niedobrego, ale sprawca pospieszy ze słowem „przepraszam”, to nie jest to przemoc.
Przemoc może mieć formę agresji fizycznej, jak i psychicznej.
Rodzaje przemocy:
- fizyczna - bicie, popychanie, kopanie oraz niszczenie mienia,
- werbalna - wyzywanie, ośmieszanie i groźby,
- relacyjna (psychiczna) - wykluczanie z grupy, ignorowanie i plotki,
- cyberprzemoc - nękanie w sieci i publikowanie ośmieszających materiałów.
Najczęstszymi objawami przemocy fizycznej jest bicie, kopanie, popychanie, zamykanie w pomieszczeniach, niszczenie własności, opluwanie. Psychicznie osoba znęca się poprzez przezywanie, wyśmiewanie, obrażanie, obgadywanie, plotkowanie, grożenie, szantażowanie, obraźliwe sms-y. Izolowanie, wrogie gesty, czy miny to także przejawy przemocy.
Jak chronić dziecko i przeciwdziałać przemocy rówieśniczej
Choć przemoc rówieśnicza zdarza się najczęściej poza domem, to rodzice mają kluczową rolę w budowaniu odporności na nią u swoich dzieci. Powinni przede wszystkim pozwolić na samodzielne kontakty z innymi dziećmi, nie wkraczać od razu, gdy tylko uważają, że dziecko ma jakieś problemy. Rozmawiać z dzieckiem o sytuacjach wśród rówieśników i wspierać je, a przede wszystkim nigdy samemu nie stosować przemocy - nie bić, nie krzyczeć, nie ubliżać, nie szarpać. Powinniśmy też prowokować w rozmowach temat przemocy - tego, że czasem doświadcza jej każdy i nie znaczy to, że jest się kimś gorszym lub słabszym.
WAŻNE! Przekaż dziecku, że przemoc to nie jest pomyłka, która przydarzyła się sprawcy, on robi to celowo, z intencją, by przestraszyć, zranić, zawstydzić czy poniżyć.
Tego nie należy robić:
- nie bagatelizować problemu - sytuacja, która w naszej opinii wygląda na mało istotną, dla dziecka może stanowić największy problem,
- nie sugerować dziecku konfrontacji ze sprawcą,
- unikać wyrażeń.: „to tylko kłótnia”, „nie przejmuj się”, „to nie jest ważny problem”, „jak ja byłem/byłam młoda/młody to…”.
Przemoc rówieśnicza - gdzie szukać pomocy?
Bardzo istotnym elementem w zwalczaniu przemocy rówieśniczej jest współpraca rodziców z nauczycielami, a zwłaszcza z wychowawcą dziecka. Rodzice powinni być świadomi tego, o dzieje się z ich dzieckiem w szkole, bo to oni najlepiej je znają i potrafią ocenić, jakie zachowanie może wydawać się niepokojące. Ważna rolę w sytuacji zagrożenia może spełnić też psycholog albo pedagog szkolny. Jeśli jednak nie ma takich osób albo są trudno dostępne, można zasięgną rady i opinii specjalisty, dzwoniąc pod jeden z numerów telefonu:
- 112 - numer alarmowy,
- 116-111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży,
- 116-123 - kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych,
- 800-119-119 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży Towarzystwa Przyjaciół Dzieci,
- 800-100-100 - telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach dotyczących bezpieczeństwa dzieci,
- 800-702-222 - Centrum Wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego,
- 800-121-212 - dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka
- 800-080-222 - infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i pedagogów.
Komentarze (0)