Dzisiaj obchodzimy Ogólnopolski Dzień Seniora. Z tej okazji Główny Urząd Statystyczny przygotował raport.
Już co czwarty Polak ma co najmniej 60 lat. Kim jest współczesny senior?
W 2025 roku populacja osób w wieku 60 lat i więcej w Polsce przekroczyła 10 milionów, stanowiąc niemal 27% całej ludności kraju. Oznacza to, że seniorem jest już ponad co czwarty mieszkaniec Polski, co stanowi wzrost o ponad 10 punktów procentowych w porównaniu z 2000 rokiem. W tej grupie przeważają kobiety, które stanowią blisko 58% wszystkich seniorów. Osoby starsze wyraźnie częściej mieszkają w miastach (gdzie stanowią prawie 30% mieszkańców) niż na wsi (ponad 24%). Najwyższy udział seniorów odnotowano w województwie świętokrzyskim (niemal co trzeci mieszkaniec), podczas gdy najniższy występuje w województwach małopolskim i pomorskim (po około 25%).
Śluby, rozwody i przeprowadzki. Seniorzy nie boją się życiowych rewolucji
Przekroczenie 60. roku życia coraz rzadziej oznacza rezygnację z aktywnych zmian życiowych. W 2025 roku 3,5 tys. seniorów wstąpiło w związek małżeński, przy czym blisko 40% z nich stanowiły osoby rozwiedzione. Udział małżeństw zawieranych przez osoby starsze wśród wszystkich związków w Polsce wzrósł z 1,1% w 2000 roku do 2,6% w 2025 roku. Z drugiej strony przybywa też rozwodów - w 2025 roku rozpadło się blisko 3 tys. małżeństw seniorów, co stanowiło 5% wszystkich rozwodów w kraju (dla porównania w 2000 roku udział ten wynosił 1,9%). Osoby starsze nie obawiają się także migracji: w 2025 roku stałe miejsce zamieszkania zmieniło ponad 40 tys. osób po sześćdziesiątce, odpowiadając za 10% wszystkich przeprowadzki w Polsce.
Portfel po sześćdziesiątce. Ile zarabiają i na co wydają polscy seniorzy?
Sytuacja finansowa gospodarstw domowych seniorów uległa znacznej poprawie w ostatniej dekadzie. Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na osobę w gospodarstwach z osobami w wieku 60-69 lat wzrósł z 1435 zł w 2015 roku do 3074 zł w 2024 roku. W grupie 70-79 lat dochód wzrósł do 2 898 zł, a wśród osób w wieku 80 lat i więcej do 2 926 zł.
Równolegle wzrosły jednak wydatki - w 2024 roku przeciętne miesięczne wydatki na osobę wynosiły 1763 zł w grupie 60-69 lat, 1762 zł w grupie 70-79 lat oraz 1 665 zł w grupie 80+. Największą część domowego budżetu pochłaniają codzienne potrzeby: żywność i napoje bezalkoholowe (około 28% wydatków) oraz użytkowanie mieszkania i energia (19-20%).
Głębokie nierówności i widmo ubóstwa na wsi
Mimo wzrostu średnich dochodów, w badaniach GUS wyraźnie zarysowują się głębokie nierówności. W 2024 roku zagrożenie ubóstwem skrajnym wśród osób w wieku 65 lat i więcej wynosiło 5,2%. Jednak wśród najstarszych Polaków (80 lat i więcej) zagrożenie ubóstwem relatywnym przekraczało 15%, a zagrożenie niedostatkiem sięgało ponad 47%.
Dramatyczna różnica występuje pomiędzy miastem a wsią. W populacji seniorów na terenach wiejskich zagrożenie ubóstwem skrajnym wynosiło 8,9% (w miastach 2,8%), ubóstwem relatywnym 20,4% (w miastach 7,9%), a niedostatkiem aż 52,8% (w porównaniu do 33,4% w miastach).
Praca czy zasłużony odpoczynek? Tysiące seniorów zostaje na rynku pracy
Emerytura nie dla wszystkich oznacza koniec aktywności zawodowej. W 2025 roku na rynku pracy wciąż pracowało 957 tys. osób w wieku 60-64 lata (wskaźnik zatrudnienia wyniósł 44,6%), 311 tys. osób w wieku 65-69 lat oraz 128 tys. w wieku 70-74 lata (5,8%). Zauważalna jest duża rozbieżność między płciami- w grupie 60-64 lata pracuje aż 63,3% mężczyzn i tylko 27,7% kobiet, co ma bezpośredni związek z różnym wiekiem emerytalnym. Głównym powodem bierności zawodowej wśród niepracujących pozostaje przejście na emeryturę, na które wskazuje ponad 95% osób po 65. roku życia.
Zdrowie i samopoczucie. Większość jest zadowolona z życia i rodziny
W obszarze zdrowia 33,7% seniorów ocenia swój stan pozytywnie (wzrost z 20,6% w 2015 roku), zaś udział negatywnych ocen spadł do 19,9%. Samoocena zdrowia drastycznie spada jednak wraz z wiekiem-pozytywną opinię wyraża 45,5% osób w wieku 60-69 lat, ale tylko 13,3% w grupie 80 lat i więcej. Ponadto ponad 2,5 mln osób po sześćdziesiątce (25,1% tej populacji) posiada ważne orzeczenie o niepełnosprawności, najczęściej z powodu upośledzenia narządu ruchu (blisko 992 tys. osób).
Mimo trudności zdrowotnych i finansowych polscy seniorzy optymistycznie oceniają swoją codzienność. Aż 78,1% osób w wieku 60 lat i więcej deklaruje zadowolenie ze swojego życia. Jeszcze wyższy wskaźnik dotyczy relacji z bliskimi- zadowolenie z sytuacji rodzinnej wyraża 79% seniorów, a odsetek niezadowolonych spadł z 7,3% w 2016 roku do zaledwie 4,4% w 2025 roku
Komentarze (0)