W tym roku przypada 120. rocznica zrywu uczniów z lat 1906-1907. Badania historyka - Wojciecha Talagi, w tym analiza ocalałych albumów świadectw ze szkół w regionie, potwierdzają, że opór dzieci miał miejsce na szeroką skalę i objął aż 30 miejscowości na Ziemi Jarocińskiej. Ustalenie pełnej listy strajkujących jest utrudnione ze względu na brak kompletnej dokumentacji oraz fakt, że niemieccy nauczyciele nie zawsze odnotowywali ten fakt w dokumentach uczniów.
Pierwszy strajk w Jarocinie
Wystąpienie w Kamienicy Kultury rozpoczęło się od nakreślenia tła historycznego, w tym pruskiej polityki Kulturkampfu inicjowanej przez kanclerza Ottona von Bismarcka. Prelegent przypomniał etapy ograniczania języka polskiego - od tak zwanych ustaw majowych z 1873 roku, aż do 1901 roku, kiedy to wprowadzono całkowity zakaz używania języka polskiego na lekcjach religii dla polskich dzieci. Odpowiedzią społeczeństwa na działania zaborcy było tworzenie banków ludowych, kółek rolniczych, chórów oraz obrona Kościoła i mowy ojczystej. Pierwszy strajk w samym Jarocinie miał miejsce już w 1883 roku, co skutkowało zorganizowaniem wiecu przy ulicy Poznańskiej.
Rola kobiet i wpływ na Powstanie Wielkopolskie
Podczas wykładu prelegent zwrócił szczególną uwagę na kluczową rolę kobiet w obronie polskości. Przywołał słowa kanclerza Bismarcka, który twierdził, że „dopóki będzie istnieć polska kobieta, istnieć będzie problem polski”. Choć największe nasilenie oporu uczniów miało miejsce w latach 1906-1907, postawa młodego pokolenia z początku XX wieku miała ogromne znaczenie dla podtrzymania ducha narodowego i wywarła bezpośredni wpływ na późniejszy wybuch Powstania Wielkopolskiego (1918/1919).
Plany kolejnych badań
W trakcie spotkania historyk przypomniał o miejscach upamiętniających te wydarzenia, m.in. o tablicach pamiątkowych znajdujących się w Szkole Podstawowej nr 3 w Jarocinie oraz w Dobrzycy. W dyskusji kończącej wydarzenie uczestnicy zwrócili uwagę na przykład Koźmina Wielkopolskiego, gdzie rada miejska ustanowiła rok 2026 Rokiem Strajku Dzieci Koźmińskich.
Wojciech Talaga zapowiedział również kontynuację swoich prac badawczych, które w najbliższym czasie skoncentrują się na historii jarocińskiego rynku i jego mieszkańców w okresie II wojny światowej.
Komentarze (0)